
de Volkskrant
8 november 2017 woensdag
Section: Wetenschap; Blz. 27
 MAARTEN KEULEMANS
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: alarm, het klaverjassen sterft uit!
Klopt dit wel?
Van wie komt de claim?
Vierde man nodig voor een potje klaverjassen? Dat kon wel eens lastig worden. Na het sjoelen, het kantklossen en het hoepelen op het schoolplein dreigt ook het klaverjassen te verdwijnen. 'Het kaartspel wordt met uitsterven bedreigd', stelde Omroep Gelderland eind vorige week op last van Jan Kokke, de organisator van het NK klaverjassen. Steeds minder jongeren zouden het spel spelen en daardoor dreigt het te verdwijnen.
Klopt het?
Bij Omroep Gelderland toonde Kokke een door hem zelf getekend grafiekje met het teruglopend aantal deelnemers aan het kampioenschap: 132 deelnemers in 2002, 116 in 2011 en nog maar 68 dit jaar. Een steekproefsgewijze, telefonische rondgang van de Volkskrant onder zo'n vijftien klaverjasverenigingen verspreid door het land bevestigt dat beeld. Gemiddeld genomen halveerde het ledental, van haast veertig leden tien jaar geleden tot twintig nu. En nogal wat verenigingen zijn helemaal gestopt. 

'De jeugd heeft andere dingen te doen', verzucht een bestuurslid van De Troeftrekkers in Leiderdorp (van 60 naar 28 leden). 'Er zijn bij ons net weer twee tafels overleden', meldt klaverjasclub Altijd Roem in Goudswaard (van 16 naar 3 tafels in zo'n 10 jaar tijd). 'In de bedrijfskantine zat men vroeger te klaverjassen. Dat zie je nu veel minder', constateert klaverjasvereniging De Meerpit in Haarlem (vroeger 50 leden, nu 16). 

Maar minder clubdeelnemers wil natuurlijk nog niet zeggen dat het klaverjassen als geheel verdwijnt: misschien kaart men vaker in huiselijke kring. Officiële tellingen daarvan zijn er niet; aanwijzingen zijn er wél. 

Zoals het aantal keren dat men op internet zoekt op het trefwoord 'klaverjassen', bijvoorbeeld op zoek naar de spelregels of een scorevel. Ook daar gaat het niet goed. Terwijl een woord als 'breien' onverminderd populair blijft in de zoekmachines - met elke winter een opvallende piek - daalde de populariteit van het zoekwoord 'klaverjassen' van tussen de 70 en de 80 keer zoeken per maand tien jaar geleden naar amper 10 keer nu. 

Dat sluit aan op onderzoek naar de vrijetijdsbesteding van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Vier jaar geleden signaleerde het bureau aan de hand van langlopende enquêtes dat we steeds minder besteden aan 'hobby en spel': ruim twee uur in 2006, nog maar anderhalf uur in 2011. 

Vooral het aantal deelnemers loopt terug, signaleert het SCP. In 2006 zei 63 procent geregeld aan 'hobby en spel' te doen, in 2011 was dat nog maar 40 procent. Hoofdoorzaak: de opmars van online gamen, noteert het bureau. 'Een vervanging van andere, meer traditionele spelvormen', schrijft het SCP. 

Lichtpuntje: het onlineklaverjasspel van Spelletjes.nl blijkt inderdaad nog wél behoorlijk goed te worden gespeeld, al zegt dat niets over het aantal spelers.
Eindconclusie
Omroep Gelderland gaat niet nat: steeds meer mensen passen voor het klaverjasspel. Maar of het allemaal armoe troef is, daarover kun je lang nakaarten. Terwijl steeds meer spelers verzaken, heeft het spel met onlineklaverjassites in elk geval nog een troef in handen.



